Жеке және отбасылық қауіпсіздік
Не істеу керек?
Бұл — болып қойған жағдайға арналған бөлім. Бір материал — бір жағдай, әрі әрқашан бірдей алгоритм бойынша.
Бірдеңе болып қойғанда адамға қауіп талдауы емес, әрекет тәртібі керек. Сондықтан бөлімнің әрбір материалы бес қадамнан тұратын тұрақты құрылым бойынша жасалады.
Мұндай форматты күйзеліс кезінде оқу да, басқаға жіберу де оңай: таныстарда бақытсыздық болғанда мессенджерлерде әдетте дәл осы тарайды.
Басты мәселе
«Дәл қазір не істеу керегін білмеймін және уақыт жоғалтып жатырмын».
Не істеу керек?
- Алғашқы 10 минутЖағдай нашарлай бермеуі үшін дәл қазір нені тоқтату керек.
- Алғашқы тәулікНені бұғаттау, кімді ескерту, нені тіркеу керек.
- Қайда жүгіну керекБанк, оператор, алаң, құқық қорғау органдары — қандай ретпен.
- Қандай дәлелді сақтау керекНақты нені және қандай түрде: скриншот, үзінді көшірме, хат алмасу, қоңыраулар егжей-тегжейі.
- НЕ істеуге болмайдыАдамды көбіне ақшадан да, дәлелден де айыратын әрекеттер.
Бөлім айдарлары
Ақша және банктер
- Маған алаяқтар қоңырау шалды
- Картадан ақша алынды
- Менің атыма несие рәсімделді
- Мен алаяққа ақша аудардым
- Мені бөтен аударымдар схемасына тартты
Аккаунттар мен деректер
- Аккаунтымды ұрлады
- Деректерім желіге түсті
- Менің атымнан таныстарға жазып жатыр
- Жұмыс поштасын бұзды
- Нөмірімді тіркеу үшін пайдаланып жүр
Отбасы
- Баланы мектепте қудалап жатыр
- Баланы фотомен бопсалап жатыр
- Ойында баламен ересек адам сөйлесіп жүр
- Егде туысқа несие рәсімдеп қойды
- Адам хабарсыз кетті
Мүлік және құжаттар
- Пәтерімді сенімхатпен сатпақ болып жатыр
- Құжаттарымды жоғалттым
- Қолтаңбамды қолдан жасады
- Қоқан-лоқы көрсетіп, ақша талап етіп жатыр
Бөлім ережелері
- Алдымен байланысты тоқтатыңыз, содан кейін талдаңыз. Әңгіме шабуылдаушыға тиімді болғанша ғана жалғаса береді.
- Жоймас бұрын тіркеңіз: хат алмасудың қиылған үзіндісі емес, күні, уақыты және мекенжайы көрінген толық экран скриншоты.
- «Ақшаны қайтару үшін» ақша аудармаңыз. Бұл — зардап шеккендерге арналған жеке схема.
- Арыз жазудан тартынбаңыз. Сома аз көрінсе де, арыз эпизодты басқаларымен байланыстырады және көбіне қайтару мүмкіндігін береді.
Маңызды
Бөлім материалдары заң көмегін және құқық қорғау органдарына жүгінуді алмастырмайды — олар алғашқы сағаттарды жоғалтпауға көмектеседі.
Өзіңді тексер
Алаяқты тани аласыз ба?
Барлығына арналған тест: телефон және банк схемалары, мессенджерлер, жалған сілтемелер, қысым және «шұғылдық».
Тағы қараңыз
Балалар
«Қауіпті бірдеңе болғанда не істеу керегін білмеймін және үлкендерге айтуға қорқамын».
Бөлімді ашуЖеке және отбасылық қауіпсіздікЖасөспірімдер
«Дербес болғым келеді, бірақ кәдімгі интернет тәуекелі қай жерде бітіп, нағыз қауіп қай жерде басталатынын түсінбеймін».
Бөлімді ашуЖеке және отбасылық қауіпсіздікОтбасы
«Қауіп көп әрі әртүрлі, ал бәріне жауап беретін жалғыз мен».
Бөлімді ашу